Wyjechali: Leszek Kołakowski

Leszek Kołakowski –  filozof zajmujący się głównie historią filozofii i idei, eseista, publicysta. Kawaler Orderu Orła Białego. Jego życiorys z całą pewnością nie należy do czarno-białych. Do połowy lat 60-tych, był związany z PZPR. Wszystko zmieniło się w 1966 roku. Wtedy usunięto go z partii (za krytykę władz), a w 1968 r. za udział w wydarzeniach marcowych zakazano wykładania i publikowania.

Dość długo wierzył w partię. W marcu 1950 był w gronie studentów, członków PZPR, którzy w liście otwartym zaatakowali prof. Władysława Tatarkiewicza, filozofa, protestując przeciwko dopuszczaniu na prowadzonym przez niego seminarium do czysto politycznych wystąpień o charakterze wyraźnie wrogim budującej socjalizm Polsce.

W 1953 roku obronił doktorat. Był jednym ze współtwórców warszawskiej szkoły historyków idei, profesorem, a w latach 1957–1968 kierownikiem katedry historii filozofii nowożytnej na Uniwersytecie Warszawskim.

Przełomową datą w życiu Kołakowskiego był 21 października 1966. W tym dniu wygłosił na Wydziale Historycznym UW wykład „Rozwój kultury polskiej w ostatnim 10-leciu”,  dotyczący sytuacji panującej w polskiej kulturze. Nie jest to jednoznaczny początek nowej drogi Kołakowskiego, lecz raczej moment, kiedy publicznie podzielił się swoimi wnioskami nt. zależności pomiędzy marksizmem a religią. Od tego momentu wszystko się zmieniło.  Za  krytykę władz i odchodzenie w nauczaniu studentów od oficjalnego kanonu marksizmu w 1966 wydalono go z partii. W 1968 r., za udział w wydarzeniach marcowych, odebrano mu prawo wykładania i publikowania. Właśnie dlatego wyemigrował. Najpierw znalazł się w Paryżu, potem w Montrealu, a następnie w Kalifornii. Ostatecznie przeniósł się do Wielkiej Brytanii i tam mieszkał do śmierci.

Jego słynny esej Tezy o nadziei i beznadziejności, opublikowany w paryskiej „Kulturze” w 1971, stworzył intelektualny fundament dla strategii opozycji antykomunistycznej, inspirując powstanie KOR-u i Uniwersytetu Latającego. Przypisuje mu się m.in. pomysł stworzenia w PRL wolnych związków zawodowych. Współpracował z Polskim Porozumieniem Niepodległościowym w kraju. W latach 1977–1980 był oficjalnym przedstawicielem KOR-u za granicą i odpowiadał za kontakty między środowiskiem KOR-u i emigracją.

W Anglii w latach 1972–1991 był wykładowcą (Senior Research Fellow) w All Souls College Uniwersytetu Oksfordzkiego, a po przejściu na emeryturę przyznano mu tytuł Honorary Member of Staff.  Wykładał także m.in. w Yale University, University of New Haven, Berkeley University oraz University of Chicago.

W 1991 został członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk. Od 2006 był honorowym członkiem Rady Fundacji Centrum Twórczości Narodowej.

Zmarł 17 lipca 2009 roku w szpitalu w Oksfordzie.

 

(na podst. Wikipedia.pl)
Fot. Leszek Kołakowski w 1971 r.
Verhoeff, Bert / Anefo[1] Dutch National Archives, The Hague, Fotocollectie Algemeen Nederlands Persbureau (ANeFo), 1945-1989, Nummer toegang 2.24.01.05 Bestanddeelnummer 924-3417

Dodaj komentarz