marzec 1968

Wyjechali: Józef Hurwic, wybitny fizykochemik

Żył 105 lat. Zmarł w 2016 r. w Paryżu. Najstarszy polski profesor, fizykochemik, wybitny popularyzator nauki. To jemu w dużym stopniu zawdzięczamy przywrócenie szerokiej opinii publicznej postaci Marii Skłodowskiej-Curie – Hurwic pisał jej biografię, opisywał jej dokonania. Popularyzował też działalność wielu innych polskich naukowców.

 

Urodził się w Warszawie w rodzinie żydowskiej, jako syn Wolfa i Soni. Studiował chemię na Politechnice Warszawskiej, od 1933 r. pracował tam jako młodszy asystent w Zakładzie Fizyki PW. Jego wojenne losy nie były oczywiste. Najpierw przebywał we Lwowie, pracował jako redaktor w Państwowym Wydawnictwie Mniejszości Narodowych Ukrainy. Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej trafił do Kijowa, gdzie jako ochotnik wstąpił do Armii Czerwonej. Został wcielony do batalionu pracy, pracował jako inżynier w zakładach budowy maszyn. W 1945 r. przeniósł się do Moskwy; był redaktorem i tłumaczem w Polskiej Agencji Prasowej.
W 1947 r. wrócił do Polski i ponownie zaczął pracować badawczo, tym razem w Głównym Instytucie Chemii Przemysłowej. W 1949 r .został samodzielnym pracownikiem naukowym na Politechnice Warszawskiej. W 1951 r. został zastępcą profesora w Katedrze Chemii Fizycznej, w 1954 r. – profesorem nadzwyczajnym, a w 1967 r. – profesorem zwyczajnym. Od 1961 roku kierował Katedrą Fizyki, a w maju 1962 r. został wybrany dziekanem Wydziału Chemicznego.

Kierując Polskim Towarzystwem Chemicznym w 1967 r. uzyskał dla Towarzystwa dom, w którym urodziła się Maria Skłodowska-Curie (przy ul. Freta 16 w Warszawie) – na cele muzealne. PTCh do dziś prowadzi tam muzeum noblistki.A potem przyszły wydarzenia marcowe, które Hurwic wsparł. W efekcie 20 sierpnia 1968 r. został odwołany ze stanowiska dziekana, a 25 września został zmuszony do złożenia prośby o bezterminowy urlop bezpłatny z pracy na Politechnice Warszawskiej. Jednocześnie musiał zrezygnować ze wszystkich pełnionych przez siebie funkcji.

 

Wyemigrował do Francji, z rodziną osiedlił się w Marsylii. Na stanowisku professeur associé w Laboratorium Chemii Nieorganicznej na Université d’Aix-Marseille wykładał chemię do momentu przejścia na emeryturę w 1979 r.. Już w 1969 r. utworzył tam Zakład Chemii Dielektryków, brał udział w licznych zjazdach i konferencjach naukowych w Europie i Stanach Zjednoczonych, wygłaszał referaty, kierował przewodami doktoranckimi. Od 1979 do 1987 r. prowadził wykłady zlecone z chemii na marsylskiej Akademii Medycznej La Timone, kontynuując do 2005 r. prace historyczno-naukowe i popularyzatorskie po polsku i po francusku.

W listopadzie 1989 roku Senat Politechniki Warszawskiej przeprosił go za „poniesione krzywdy” i zaproponował powrót na Politechnikę.

 

Na podst. Wikipedia.pl, gazeta.pl, polskieradio.pl

Fot. Koperczak at Polish Wikipedia

Dodaj komentarz